Erik Hazelhoff Roelfzema, de Soldaat van Oranje
Erik Hazelhoff Roelfzema (1917 tot 2007) was een Nederlandse verzetsman die in 1941 naar Engeland ontsnapte. Hij bracht geheime agenten met speedboten naar de Nederlandse kust, vloog als piloot bommenwerperaanvallen voor de RAF en werd adjudant van koningin Wilhelmina. Zijn boek Soldaat van Oranje werd een film en de langstlopende musical van Nederland.
Tijdlijn
- Mei 1940Hazelhoff is student in Leiden wanneer Duitsland Nederland binnenvalt.
- 1941Hij ontsnapt als verstekeling aan boord van een schip naar Engeland en wordt Engelandvaarder.
- 1941 tot 1942Hij neemt deel aan geheime operaties waarbij agenten met speedboten aan land worden gezet op het strand van Scheveningen.
- 1943 tot 1945Opleiding tot piloot; hij vliegt bombardementsvluchten met Mosquito's voor de RAF.
- Mei 1945Als adjudant van koningin Wilhelmina keert hij terug naar het bevrijde Nederland.
Van student tot Engelandvaarder
Erik Hazelhoff Roelfzema werd in 1917 geboren in Soerabaja, op Java, en groeide deels op in Nederlands-Indië. Toen Duitsland in mei 1940 Nederland binnenviel, studeerde hij in Leiden. Hij raakte betrokken bij het verzet en besloot, net als duizenden andere jonge Nederlanders, naar Engeland te gaan om daar verder te vechten.
In 1941 lukte het hem om als verstekeling aan boord van een schip te komen dat Nederland verliet. Via een omweg kwam hij in Londen terecht. Wie zo ontsnapte, werd een Engelandvaarder genoemd.
Speedboten naar Scheveningen
In Engeland werd Hazelhoff betrokken bij geheime operaties om contact te leggen met het verzet in Nederland. ’s Nachts brachten Britse motortorpedoboten hem en anderen naar de kust bij Scheveningen. Vanaf de boot peddelden ze in een rubberbootje naar het strand om agenten af te zetten of op te halen. Het was gevaarlijk werk: de Duitsers bewaakten de kust zwaar, en meerdere operaties mislukten. Later bleek dat de Duitse inlichtingendienst in het zogeheten Englandspiel veel Nederlandse agenten na aankomst opving.
Piloot bij de RAF
Hazelhoff wilde ook in de lucht vechten. Hij volgde een vliegopleiding en vloog daarna als piloot bombardementsvluchten boven Duitsland, met een snelle Mosquito van de Pathfinder Force, de eenheid die doelen markeerde voor de grote bommenwerpers. Voor zijn moed werd hij benoemd tot ridder in de Militaire Willems-Orde, de hoogste Nederlandse dapperheidsonderscheiding.
In de laatste fase van de oorlog werd hij adjudant van koningin Wilhelmina en keerde hij met haar terug naar het bevrijde Nederland.
Na de oorlog: boek, film en musical
Na de oorlog woonde Hazelhoff in de Verenigde Staten, waar hij onder meer werkte voor de omroep NBC en voor Radio Free Europe. In 1970 verscheen zijn boek Soldaat van Oranje ‘40-‘45. Regisseur Paul Verhoeven verfilmde het in 1977, met Rutger Hauer in de hoofdrol. De film werd een klassieker.
In 2010 ging in een hangar op de oude vliegbasis Valkenburg bij Katwijk de musical Soldaat van Oranje in première, met een draaiende tribune die het publiek van scène naar scène brengt. Het werd de langstlopende musical in de Nederlandse geschiedenis. Erik Hazelhoff Roelfzema overleed in 2007 op Hawaï, op 90-jarige leeftijd.
Veelgestelde vragen
Is Soldaat van Oranje een waargebeurd verhaal?
Ja. Het boek, de film en de musical zijn gebaseerd op de oorlogservaringen van Erik Hazelhoff Roelfzema. Voor de film en de musical zijn gebeurtenissen en personages wel samengevoegd en gedramatiseerd.
Wat is een Engelandvaarder?
Iemand die tijdens de Duitse bezetting uit Nederland naar Engeland vluchtte om zich aan te sluiten bij de geallieerde strijd. Dat ging over zee of via een lange route over land door België, Frankrijk en Spanje.
Waar speelt de musical Soldaat van Oranje?
In de TheaterHangaar op de voormalige vliegbasis Valkenburg bij Katwijk, waar de musical sinds 2010 te zien is.
Bronnen
Laatst bijgewerkt: 10 november 2026