D-Day: de landing in Normandië

Waarom een landing in Normandië?

Sinds de zomer van 1940 hield Duitsland bijna heel West-Europa bezet. De Sovjet-Unie droeg in het oosten de zwaarste last van de oorlog en vroeg de Britten en Amerikanen al jaren om een tweede front. Na lange voorbereiding kozen de geallieerden voor de kust van Normandië. Die lag binnen bereik van Britse vliegvelden, was minder zwaar verdedigd dan de smalste oversteek bij Calais en had brede stranden waar veel troepen tegelijk konden landen.

Om de Duitsers op het verkeerde been te zetten, bedachten de geallieerden een groot misleidingsplan: Operatie Fortitude. Met nepkampen, valse radioberichten en een fictief leger onder generaal Patton lieten ze Hitler geloven dat de echte aanval bij Calais zou komen. Ook na 6 juni hield de Duitse legerleiding nog weken troepen achter bij Calais.

Hoe verliep de landing?

De landing stond eerst gepland voor 5 juni, maar een storm boven het Kanaal dwong Eisenhower tot uitstel. Toen weerkundigen een korte opklaring voorspelden, gaf hij het bevel voor 6 juni.

Al in de nacht sprongen Amerikaanse en Britse luchtlandingstroepen achter de kust. De Britten veroverden onder meer de Pegasusbrug over het Caenkanaal. De Amerikanen kwamen verspreid neer rond het dorp Sainte-Mère-Église, waar een parachutist aan de kerktoren bleef hangen. Dat verhaal lees je in onze snelle vraag over de parachutist aan de kerk.

In de ochtend volgden de landingen vanaf zee, na zware bombardementen vanuit de lucht en vanaf oorlogsschepen:

• Utah (Amerikanen): relatief weinig verliezen, mede omdat de troepen door de stroming op een rustiger stuk strand terechtkwamen.
• Omaha (Amerikanen): de bloedigste sector. Steile kliffen en goed ingegraven Duitse stellingen zorgden urenlang voor zware verliezen voordat de troepen doorbraken.
• Gold (Britten): de troepen trokken door tot bij Arromanches, waar later een kunstmatige haven werd gebouwd.
• Juno (Canadezen): na een zware start kwamen de Canadezen aan het einde van de dag het verst landinwaarts.
• Sword (Britten): de oostelijkste sector, met verbinding naar de luchtlandingstroepen bij de Pegasusbrug.

Waarom was D-Day zo belangrijk?

Aan het einde van 6 juni stonden er circa 156.000 geallieerde soldaten in Frankrijk. Het lukte de Duitsers niet om de bruggenhoofden terug de zee in te drijven. In de weken daarna werden honderdduizenden soldaten en enorme hoeveelheden materieel aan land gebracht. Na zware gevechten in het Normandische coulisselandschap braken de geallieerden eind juli door. Parijs werd op 25 augustus bevrijd en begin september trokken de eerste geallieerde troepen België en Nederland binnen. Daarmee begon ook voor Nederland de bevrijding, met als volgende grote stap Operatie Market Garden.

D-Day nu bezoeken

Langs de vijf stranden liggen musea, bunkers en grote militaire begraafplaatsen, zoals de Amerikaanse begraafplaats boven Omaha Beach bij Colleville-sur-Mer. Bij Arromanches zijn in zee nog resten van de kunstmatige Mulberry-haven te zien. Rond 6 juni worden er elk jaar herdenkingen gehouden.